THÔNG TIN KINH TẾ ARGENTINA

Kinh tế Argentina

Argentina có nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú, dân trí cao, nền sản xuất nông nghiệp hướng về xuất khẩu và cơ sở công nghiệp đa dạng. Kinh tế Argentina khá phát triển, đứng thứ ba ở Mỹ La tinh sau Brasil và Mexico. Với truyền thống sản xuất nông nghiệp và chăn nuôi đại gia súc, sản phẩm nông nghiệp Argentina có mặt tại hầu hết các nước trên thế giới. Trình độ công nghiệp hoá của Argentina tương đối cao, có đủ các ngành sản xuất công nghiệp cơ bản và khoa học công nghệ mũi nhọn như nguyên tử, sinh học, điện tử, tin học... Trong thế kỷ trước, Argentina từng một thời là một trong những nước giàu nhất thế giới, nhưng cũng từng trải qua những thời kỳ suy thoái nghiêm trọng và phải gánh chịu khủng hoảng kinh tế hết sức nặng nề những năm 2000-2002. Những năm gần đây kinh tế Argentina phục hồi khá nhanh và giữ được nhịp độ tăng trưởng cao thuộc vào loại nhất ở MLT: 2003 đạt 8,8%; 2004: 9%; 2005:  9,2%; 2006: 8,5%; 2007: 8,6%; 2008: 7,1%.  

Số liệu kinh tế cơ bản (2008):

Dân số: 40,9 triệu người. Tốc độ tăng dân số 1,05%. Tỉ lệ chết trẻ sơ sinh:11,44/1000. Tuổi thọ bình quân: 76,56. Xóa mù chữ: 97,2%. Đầu tư cho giáo dục/GDP: 3,8%

GDP (PPP):  575,6 tỉ USD (2007: 537,5 tỉ; 2006: 494,5 tỉ)

GDP (OER): 338,7 tỉ USD (2007: 254 tỉ)

GDP/đầu người (PPP): 14.200 USD (2007: 13.400; 2006: 12.500)

Tốc độ tăng trưởng GDP: 7,1% (2007: 8,7%; 2006: 8,5%)

Cơ cấu GDP: Nông nghiệp 9,2%, công nghiệp 34,1%, dịch vụ 56,7%

Lực lượng lao động: 16,27 triệu

Tỉ lệ thất nghiệp: 7,8% (2007: 7,5%)

Tỉ lệ dân sống dưới mức nghèo: 23,4% (2007)

Chỉ số GINI: 49 (2007) (2006: 49)

Chỉ số lạm phát: 12%, không chính thức 22% (2007: 10,2%)

Tỉ lệ đầu tư / GDP: 24% (2007: 22%)

Ngân sách quốc gia: Thu 86,3 tỉ USD (2007: 49 tỉ); chi 80,4 tỉ USD (2007: 46,87 tỉ)

Nợ công / GDP: 51% (2007: 59%)

Nợ nước ngoài: 135,5 tỉ USD (2007: 137,1 tỉ)

Dự trữ quốc gia: 45,9 tỉ USD (2007: 46,2 tỉ)

Đơn vị tiền tệ: peso Argentina, viết tắt ARS. Tỉ giá: 3 ARS/1 USD (2008)

Các ngành sản xuất và sản phẩm cơ bản:

Nông nghiệp:

Sản phẩm chủ yếu: hạt hướng dương, chanh, đậu tương, nho, ngô, thuốc lá, lạc, chè, lúa mì, thịt.

Đậu tương: diện tích 14,4 triệu ha, sản lượng 38,3 triệu tấn (niên vụ 2004/05)

Lúa mì: diện tích 5,21 triệu ha, sản lượng 12,6 triệu tấn (2005/06)

Ngô: diện tích 3,4 triệu ha, sản lượng 20,5 triệu tấn (2004/05)

Hạt hướng dương: diện tích 1,97 triệu ha, sản lượng 3,66 triệu tấn (2004/05)

Chăn nuôi: Bò 48,85 triệu con, lợn?, cừu 4,1 triệu con (2001)

Công nghiệp:

Tốc độ tăng trưởng: 6,5% (2007: 7%). Sản phẩm chủ yếu: thực phẩm chế biến, xe động cơ, hàng tiêu dùng, sản phẩm dệt may, hóa chất, sản phẩm hóa dầu, in ấn, luyện kim, thép.

Điện: Sản lượng: 109,4 tỉ kWh (2006), trong đó nhiệt điện 52,2%, thủy điện 40,8%, điện nguyên tử 6,7%, nguồn khác 0,2% (2001). Tiêu thụ: 97,72 tỉ kWh (2007). Xuất khẩu: 2,63 tỉ kWh (2007); nhập khẩu: 10,27 tỉ kWh

Dầu mỏ: Trữ lượng: 2,59 tỉ thùng; sản lượng: 790.800 thùng/ngày (2007); tiêu thụ: 440.000 thùng/ngày (2007); xuất khẩu: 339.9000 thùng/ngày (2005); nhập khẩu: 23.380 thùng/ngày (2005)

Khí đốt: Trữ lượng: 446 tỉ m3; sản lượng: 44,8 tỉ m3 (2007); tiêu thụ: 41,1 tỉ m3 (2007); xuất khẩu: 2,6 tỉ m3 (2007); nhập khẩu: 1,9 tỉ m3 (2007)

Xuất nhập khẩu:

Xuất khẩu: 73 tỉ USD - FOB (2007: 56 tỉ). Mặt hàng xuất chủ yếu: đậu tương và phụ phẩm, dầu và khí, ô tô, ngô, lúa mì. Thi trường xuất chủ yếu: Braxin (19,1%), Trung Quốc (9,4%), Chilê (7,6%), Mỹ và Tây Ban Nha (2007).

Nhập khẩu: 59,9 tỉ USD - FOB (2007: 44,8 tỉ). Mặt hàng nhập chủ yếu: máy móc, xe động cơ, dầu và khí thiên nhiên, hóa chất hữu cơ, nhựa. Thị trường nhập chủ yếu: Braxin (34,6%), Mỹ (12,6%), Trung Quốc (12%), Đức (5%) và Mêhicô (2007).

Đầu tư:

Trong giai đoạn cuối thế kỷ trước đầu thế kỷ này Argentina là một trong những nước nhận được nhiều FDI nhất ở MLT, giảm đáng kể trong thời kỳ khủng hoảng và được cải thiện từ 2004 nhưng tốc độ chậm: 1,9 tỉ USD (2003), 4,2 tỉ (2004), 5,01 tỉ (2005), 4,8 tỉ (2006), 5 tỉ (2007), 8 tỉ (2008). FDI tập trung chủ yếu vào các lĩnh vực bất động sản, dịch vụ bưu chính viễn thông, điện, nước, siêu thị, hàng không, tài chính ngân hàng, hạ tầng cơ sở, khai thác tài nguyên. 

Achentina đầu tư ra nước ngoài ở mức độ còn khiêm tốn (khoảng 6,5 triệu năm 2004), chủ yếu vào các nước MLT, nhiều nhất là vào Uruguay khoảng 3 triệu USD, và  Paraguay khoảng 1,5 triệu. Đầu tư của Argentina tập trung vào các lĩnh vực bất động sản, kinh doanh khách sạn, nhà hàng, dịch vụ giải trí, khai thác và vận chuyển nhiên liệu.

Cơ sở hạ tầng:

Đường bộ: 231.374 km, trong đó 69.412 km rải nhựa. Đường sắt: 31.902 km (2006). Đường ống: 28.138 km dẫn hơi đốt; 5.939 km dẫn dầu; 3.629 km dẫn sản phẩm lọc dầu; 41 km dẫn khí hóa lỏng

Sân bay: 1.150, trong đó 154 rải nhựa hoàn toàn, 6 có đường băng trên 3 km, 26 có đường băng từ 2,5 đến 3 km, 65 có đường băng từ 1,5 đến 2,4 km.

Đường sông: 11.000 km (2007). Đội thuyền: 46 tàu trọng tải 1.000 GRT trở lên, trong đó có 9 tàu chở hàng, 3 tàu chở hàng rời, 24 tàu chở dầu, 1 tàu contener, 1 tàu khách, 3 tàu vừa chở khách vừa chở hàng, 2 tàu hàng đông lạnh, 1 tàu roll on/roll off; 14 tàu của chủ nước ngoài, 19 tàu đăng ký ở nước khác. Bến cảng chính: Arroyo Seco, Bahia Blanca, Buenos Aires, La Plata, Punta Colorada, Rosario, San Lorenzo/San Martin.

Bưu chính viễn thông: 9,5 triệu điện thoại cố định, 40,4 triệu điện thoại di động (2007). Sử dụng hệ thống viba, cáp quang và vệ tinh trong nước với mạng lưới  40 trạm thu phát mặt đất; 112 trạm mặt đất thu tín hiệu vệ tinh quốc tế; hệ thống cáp ngầm Atlantis II và Unisur; 2 cổng liên lạc quốc tế (2007). 260 đài phát thanh AM, hơn 1000 đài FM, 6 đài sóng ngắn (1998); 42 đài truyền hình (1997). Internet: 3,81 triệu hots (2008); 9,31 triệu người sử dụng internet (2007).

Quan hệ kinh tế, thương mại Việt Nam - Argentina

Việt Nam và Argentina đã lập Ủy ban hợp tác liện chính phủ năm 1999. Hai nước đã ký gần 30 hiệp định và văn bản hợp tác trên nhiều lĩnh vực khác nhau, trong đó có các hiệp định liên chính phủ về Hợp tác Kinh tế - Thương mại, Khuyến khích và Bảo hộ Đầu tư tương hỗ, Hợp tác Nông nghiệp và Nông-Công nghiệp, Hợp tác Khoa học - Công nghệ, hiệp định Miễn thị thực cho người mang hộ chiếu ngoại giao và công vụ, hiệp định Hợp tác văn hóa, giáo dục và thể thao.

Trao đổi thương mại giữa Việt Nam và Argentina còn ở mức khiêm tốn nhưng hàng năm đều tăng lên. Năm 1995 giá trị trao đổi giữa hai nước đạt 11,52 triệu USD; năm 2000 đạt 30,46 triệu; năm 2006 đạt 248,5 triệu (Việt Nam xuất 42 triệu, nhập 206,5 triệu); năm 2007 đạt 387,6 triệu USD (Việt Nam xuất 48,53 triệu, nhập 339,07 triệu); năm 2008 tăng lên 400 triệu USD (Việt Nam xuất 69,3 triệu, nhập 330,7 triệu).

Từ năm 1998 về trước Việt Nam luôn xuất siêu, nhưng từ 1999 đến nay luôn nhập siêu, nguyên nhân chủ yếu do suy thoái và khủng hoảng kinh tế của Argentina (2000-2002) làm giảm khả năng thanh toán và giảm nhu cầu tiêu thụ trong nước. Tình hình này đang được cải thiện do kinh tế Argentina đang phục hồi và ổn định trở lại.

Việt Nam xuất sang Argentina: hàng dệt may, giày dép, cao su và chế phẩm cao su, hàng điện và điện tử, cà phê hạt, đồ gỗ, hàng mỹ nghệ, phụ tùng xe đạp... Việt Nam nhập từ Argentina: Đậu tương và chế phẩm đậu tương, bột mì, phụ tùng ô tô, ống và tấm thép, da bò, dầu thực vật, nguyên liệu thuốc lá, sôcôla, sữa bột, thịt bò, rượu vang... Vị trí Việt Nam trong danh sách bạn hàng của Argentina từ thứ 67 về xuất khẩu, 68 về nhập khẩu năm 2000 lên thứ 39 về xuất khẩu, 47 về nhập khẩu năm 2006.

Từ năm 2008, tập đoàn IMPSA của Argentina triển khai thực hiện dự án phát triển năng lượng ở Việt Nam với tổng trị giá trên 2 tỉ USD và Tập đoàn dầu khí Việt Nam (Petrovietnam) ký với Công ty năng lượng Argentina thỏa thuận hợp tác thăm dò, khai thác dầu khí tại Argentina.

Tiềm năng quan hệ hợp tác Việt Nam – Argentina

Thương mại

Thuận lợi:

Argentina đã qua thời kỳ khủng hoảng, có nhu cầu mở rộng giao thương phục vụ phục hồi kinh tế, phát triển đất nước; bắt đầu chú trọng đến thị trường ĐNÁ.

Hai nước đều có Cơ quan đại diện thường trú làm đầu mối hỗ trợ doanh nghiệp hai bên trao đổi, triếp xúc, tìm hiểu thị trường, xúc tiến thương mại, giải quyết các vấn đề phát sinh.

Hai nước đã ký các hiệp định về hợp tác kinh tế và trao đổi hàng hoá, các thoả thuận về kiểm dịch động thực vật, về bảo hộ đầu tư, hợp tác về công nghiệp và nông nghiệp, về văn hoá và giáo dục và hiệp định về lãnh sự, tạo hành lang pháp lý cần thiết cho việc thúc đẩy tăng trưởng thương mại song phương.

Các mặt hàng tiêu dùng của Việt Nam (điện, điện tử, may mặc, giày dép...) có uy tín, chất lượng và giá cả có thể cạnh tranh, thị trường Argentina và khu vực có nhu cầu. Do khí hậu thời tiết trái mùa nhau, các sản phẩm nông nghiệp nhiệt đới của ta như cà phê, cao su, hoa quả có thể xâm nhập, bổ sung cho thị trường Achentina. Argentina còn là cửa ngõ để đi vào các thị trường MERCOSUR.

Khó khăn:

Hai bên có cơ cấu hàng xuất khẩu tương đối giống nhau.            

Khủng hoảng kéo dài nhiều năm trước làm cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ của Achentina mất khả năng thanh toán và khó khăn trong việc vay tín dụng để nhập khẩu. Argentina áp dụng chính sách khuyến khích sản xuất trong nước thay thế hàng nhập khẩu, gây khó khăn hơn cho hàng xuất khẩu của ta vào thị trường này. Thuế nhập khẩu của Achentina nhìn chung vẫn ở mức cao, chưa dỡ bỏ áp dụng các biện pháp phi thuế quan đối với hàng nhập khẩu như giám định hàng hoá trước khi giao hàng và quy định về chứng nhận xuất xứ hàng hóa phức tạp.

Khoảng cách địa lý lớn làm cho chi phí vận chuyển cao. Hàng Brasil cạnh tranh mạnh do có lợi thế về thuế (trong Mercosur thuế nhập khẩu là 0%), cước phí vận tải và thời gian giao hàng. Hàng Trung quốc cũng lấn sân tại Argentina và hầu hết các nước MLT khác.

Đặc biệt từ tháng 8/2007, Argentina áp dụng một số biện pháp kiểm soát ngặt nghèo để hạn chế nhập khẩu nhiều mặt hàng từ một số nước châu Á (quần áo, đồ da, đồ chơi, xe đạp, hàng điện tử, mũi giày...), chủ yếu nhằm vào Trung quuốc nhưng cũng ảnh hưởng đến việc trao đổi thương mại giữa Việt Nam và Argentina. Từ giữa năm 2008, trao đổi thương mại giữa hai nước càng khó khăn do tác động của khủng hoảng tài chính và suy thoái kinh tế thế giới.

Những mặt hàng Việt Nam có thế mạnh để xuất sang Argentina:

• Hàng dệt may cao cấp và phổ thông.
• Giày dép cao cấp và phổ thông, nhất là giày thể thao.
• Hàng điện tử gia dụng: Máy tính và linh kiện, TV, đầu CD-DVD, tủ lạnh, quạt máy...
• Sản phẩm gỗ nội thất
• Đồ mỹ nghệ
• Đồ nhựa, đồ chơi trẻ em

Đầu tư

Hiện tại Argentina chủ trương thu hút đầu tư nước ngoài về hơn là đầu tư ra nước ngoài. Từ nhiều năm nay Argentina rất tích cực mời chào, kêu gọi FDI nhưng kết quả còn hạn chế, chủ yếu do các nhà đầu tư nước ngoài chưa giải tỏa khỏi “hội chứng” của khủng hoảng kinh tế 1999-2002 và chưa yên tâm về những chính sách, biện pháp tài chính và thuế của chính phủ Argentina. Đây là yếu tố nhà đầu tư Việt Nam cần lưu ý, thận trọng, nhưng ở góc độ nào đó có thể coi là yếu tố thuận vì đây là thời điểm cạnh tranh chưa nhiều trong khi môi trường đầu tự hiện nay tại Argentina (hạ tầng cơ sở, nguồn nhân lực, khung pháp lý) khá tốt và thuận lợi. Việc Petrovietnam mới đây đạt được thỏa thuận hợp tác thăm dò, khai tác dầu khí tại Argentina là sự khởi đầu tốt.

Những lĩnh vực Argentina ưu tiên và khuyến khích đầu tư nước ngoài: Xây dựng cơ sở hạ tầng; Lắp ráp xe có động cơ; Sản xuất chi tiết, phụ tùng ôtô; Sản xuất nhiên liệu sinh học; Thăm dò và khai thác dầu khí; Công nghiệp phần mềm; Sản xuất máy công cụ; Khai thác và chế biến lâm sản; Khai thác mỏ; Trồng thuốc lá.

Trong những lĩnh vực trên, Việt Nam có khả năng đầu tư vào thăm dò và khai thác dầu khí, (nhất là off-shore hiện Argentina đang rất cần), sản xuất phầm mềm, khai thác và chế biến gỗ. Ngoài ra, do Argentina khuyến khích sản xuất hàng tiêu dùng trong nước nên nhiều doanh nghiệp có nhu cầu liên doanh, liên kết, hợp tác với doanh nghiệp nước ngoài để sản xuất các mặt hàng điện tử, điện gia dụng, đồ nội thất bằng gỗ... vừa để đáp ứng nhu cầu trong nước vừa xuất khẩu sang các nước trong khu vực. Các doanh nghiệp Việt Nam có thể tận dụng khả năng này.

Du lịch

Tiềm năng du lịch của Argentina lớn, hiện tại du lịch nội địa phát triển mạnh hơn du lịch quốc tế. Argentina đứng thứ 2 sau Brasil về thu hút khách du lịch quốc tế ở MLT và thứ 5 ở cả châu Mỹ. Năm 2006 đón 4,2 triệu khách quốc tế, thu 3,7 tỉ USD. Khách đông nhất đến từ châu Âu, Brasil, Mỹ, Canada và một số nước láng giềng. Trung bình mỗi khách du lịch nước ngoài ở 12,9 ngày/chuyến và tiêu 85,6 USD/ngày.

Do mang nhiều đặc tính văn hóa châu Âu và điều kiện kinh tế ngày càng được cải thiện, xu hướng du lịch ra nước ngoài của người Argentina tăng nhanh, chỉ trong 6 tháng đầu năm 2005 có tới 1,92 triệu người du lịch nước ngoài, tăng 6% so cùng kỳ năm trước; 80% sang các nước lân cận (chủ yếu Chile, Brasil, Uruguay); phần còn lại sang châu Âu và Bắc Mỹ; sang châu Á chưa nhiều nhưng tăng nhanh.

Khách du lịch Argentina sang Việt Nam hiện còn rất ít nhưng ngày càng tăng. Khách đi Việt Nam về đều có ấn tượng tốt nhưng tỉ lệ muốn thăm trở lại không nhiều. Khách thích các danh lam thắng cảnh độc đáo, các di tích có giá trị lịch sử, văn hóa như Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Hồ Gươm, Chùa Một Cột, Cột Cờ, Bảo tàng Lịch sử, Bảo tàng Mỹ thuật, Bảo tàng Cách mạng, Chùa Hương, Sa Pa, Vịnh Hạ Long, Phong Nha – Kẻ Bàng, Cố đô Huế, Hội An, Mỹ Sơn, Phú Quốc, các làng nghề truyền thống... Khách đặc biệt thích thú ẩm thực Việt Nam, nghệ thuật rối nước và giao tiếp với đồng bào dân tộc thiểu số.

Khó khăn với khách du lịch Argentina sang Việt Nam hiện nay là vấn đề đi lại, hiện chỉ có 1 hãng hàng không của Malaysia nối chuyến qua Nam Phi để đi Việt Nam. Khâu giới thiệu quảng bá còn rất hạn chế nên chưa “đánh thức” mối quan tâm của đông người. Cần có sự liên kết tour giữa các công ty lữ hành hai nước và kết hợp các tour liên thông nhiều nước ở khu vực trong cùng một chuyến để tăng sự hấp dẫn và hiệu quả kinh tế của chuyến đi.

Các lĩnh vực khác

Khoa học, công nghệ của Argentina khá phát triển với các ngành cơ bản và  mũi nhọn như nguyên tử, sinh học, điện tử, tin học... Cơ quan nghiên cứu khoa học chính của Argentina là Ủy ban Quốc gia Nghiên cứu Khoa học và Kỹ thuật (CONICET) thuộc Bộ Khoa học, Công nghệ và Sáng kiến, tập hợp gần 10 nghìn người tham gia vào các dự án nghiên cứu khoa học  và ứng dụng vào sản xuất. Argentina  tự chế tạo được vệ tinh, đã sản xuất và chào bán lò phản ứng hạt nhân thế hệ thứ tư và tên lửa không đối  biển và không đối  đất cho một số nước. Argentina có 5 người đạt giải Nobel, trong đó 3 người thuộc lĩnh vực KHCN là Bernardo A. Houssay và Cesar Milstein giải Nobel y tế và Luis Federico Leloir giải Nobel hóa học.

Việt Nam từng cử nghiên cứu sinh về năng lượng nguyên tử và sinh học sang thực tập ở Argentina. Nhóm chuyên gia của giáo sư Võ Văn Thuận (Viện Vật lý Việt Nam) tham gia dự án xây dựng nhà máy dò tia vũ trụ lớn nhất thế giới Pierre Auger tại Argentina. Nghiên cứu, phát triển năng lượng hạt nhân và công nghệ sinh học là những lĩnh vực Việt Nam có thể tiếp tục đặt vấn đề hợp tác với Argentina.

Giáo dục đại học tại Argentina chất lượng cao và có uy tín quốc tế. Hiện có 38 trường đại học công và 41 trường đại học tư với đầy đủ các khoa ngành, đào tạo sau đại học, master và tiến sĩ, trong đó có những trường nằm trong danh sách 300 trường đại học hàng đầu thế giới năm 2006 như Đại học Buenos Aires, Đại học Austral. Các trường đại học Việt Nam có thể thiết lập quan hệ hợp tác nghiên cứu và giảng dạy, trao đổi giảng viên, nghiên cứu sinh, thực tập sinh, kể cả gửi sinh viên sang đào tạo đại học.

*

*     *

Một số web site cung cấp thông tin về kinh tế, thương mại, đầu tư, du lịch của Argentina:

Bộ Ngoại giao, Thương mại Quốc tế và Tôn giáo: http://www.mrecic.gov.ar/

Bộ Kinh tế và Sản xuất: http://www.mecon.gov.ar/

Bộ Kế hoạch Liên bang, Đầu tư Công cộng và Dịch vụ: http://www.minplan.gov.ar/

Bộ Giáo dục: http://www.me.gov.ar

Bộ Khoa học, Công nghệ và Cách tân Sản xuất  http://www.mincyt.gov.ar/

Viện Thống kê Quốc gia: http://www.indec.mecon.ar/

Tổng cục Du lịch: http://www.turismo.gov.ar/

Phòng Thương mại Argentina: http://www.cac.com.ar/